سرآغاز دانش (۱: ۷ـ۱) هشدار علیه فریفتگی (۱: ۱۹ـ۸) پیامدهای نپذیرفتن حکمت (۱: ۳۳ـ۲۰)


سرآغاز دانش

۱

‘امثال سلیمان، پسر داوود، پادشاه اسرائیل:

۲برای فراگیری حکمت و ادب و درک سخنانی که فهم می‌بخشد؛

۳ برای کسب ادب و رفتار خردمندانه، و پارسایی و عدل و انصاف؛

۴برای هوشمندی بخشیدن به ساده‌لوحان و دانش و دوراندیشی به جوانان –

۵تا حکیمان بشنوند و بر آموخته‌هایشان بیفزایند و فهیمان هدایت یابند –

۶ برای درک امثال و کنایات، و سخنان حکیمان و معماهایشان.

۷ ترس خداوند سرآغاز دانش است، اما حکمت و ادب را جاهلان خوار می‌شمارند.

هشدار علیه فریفتگی

۸پسرم، به رهنمود پدر خویش گوش فرا ده و تعلیم مادر خویش را ترک منما؛

۹ زیرا تاج زیبا بر سرت و جواهر بر گردنت خواهد بود.

۱۰ پسرم! چون گنهکاران به اغوای تو برخیزند، تن دَر مده.

۱۱چون گویند: «با ما بیا تا در کمین خون بنشینیم و در نهان منتظر بی‌گناهان بمانیم؛

۱۲تا آنان را چون گور، زنده فرو بلعیم و یکباره، چونان کسانی که به چاه فرو افتند؛

۱۳همه گونه نفایس به چنگ خواهیم آورد و خانه‌های خویش از غنایم آکنده خواهیم ساخت؛

۱۴قرعۀ خود با ما بیَفکن و همه یک کاسه خواهیم شد» –

۱۵پسرم، با آنان همراه مشو و در طریق ایشان گام مگذار؛

۱۶زیرا پاهایشان به سوی شرارت دوان است، و برای ریختن خون شتابانند.

۱۷براستی چه عبث است آشکارا دام گستردن در برابر چشم پرنده‌ای!

۱۸اما اینان در کمین خون خویشتن می‌نشینند و نهانی برای جان خود انتظار می‌کشند!

۱۹چنین است سر‌انجام هر آن کس که در طمعِ سود نامشروع باشد؛ آنچه به دست می‌آید، جانِ صاحب خود را می‌ستاند.

پیامدهای نپذیرفتن حکمت

۲۰حکمت در کوی و برزن ندا درمی‌دهد و در میدانها آواز خود را بلند می‌کند؛

۲۱ در جاهای پرازدحام بانگ در می‌دهد و بر دروازه‌های شهر، سخن می‌راند:

۲۲ «ای ساده‌لوحان، تا چند ساده‌لوحی را دوست خواهید داشت؟ تا چند تمسخرگران از تمسخر لذت خواهند برد و جاهلان از دانش بیزار خواهند بود؟

۲۳توبیخ مرا بشنوید و بازگشت کنید، و من روح خود را بر شما فرو خواهم ریخت و کلمات خویش را بر شما اعلام خواهم کرد.

۲۴اما چون هنگامی که فرا خواندم مرا نپذیرفتید و آنگاه که دست خویش دراز کردم، کسی اعتنا نکرد؛

۲۵چون مشورت مرا یکسره نادیده گرفتید و نخواستید توبیخ مرا بپذیرید،

۲۶من نیز در مصیبت شما خواهم خندید و چون آنچه از آن می‌ترسید بر سرتان آید، تمسخر خواهم کرد –

۲۷آری، چون آنچه از آن می‌ترسید همچون توفان بر شما عارض شود، و مصیبت چون گردباد شما را فرو پیچد، و تنگی و فشار بر شما چیره آید.

۲۸«آنگاه مرا خواهند خواند، و پاسخ نخواهم داد؛ مرا بسیار خواهند جُست و نخواهند یافت.

۲۹چراکه از دانش بیزار بودند و ترس خداوند را برنگزیدند؛

۳۰چراکه مشورت مرا نپذیرفتند و توبیخ مرا سراسر خوار شمردند.

۳۱ پس ثمرۀ طریقهای خود را خواهند خورد و از میوۀ تدبیرهای خویش سیر خواهند شد.

۳۲ زیرا از‌ راه برگشتن ساده‌لوحان آنان را به کشتن خواهد داد و آسوده‌خیالی جاهلان ایشان را هلاک خواهد کرد.

۳۳اما هر که به من گوش فرا دهد، در امنیت ساکن خواهد بود و از بیمِ بلا آسوده خواهد ماند.»’

امثال۱: ۳۳ـ۱

معرفی کتاب امثال سلیمان


کتاب امثال مجموعه‌ای است از گفته ها که دراسرائیل باستان برای آموزش شیوه درست زندگی به قوم خدا ، به کار برده می‌شد.بیشتر این گفت‌ها به سلیمان برمی‌گردد،ولی شماری نیز به آگور(۱:۳۰) و شاه لموئیل (۱:۳۱) نسبت داده شده است. امثال همچون مزامیر به زبان شعر نگاشته شده. یک مَثَل در بیشتر موارد دربردارنده آیه‌ای است کوتاه که نیم آن موضوع مَثَل را بیان می‌کند و نیم دیگر، موضوع را بازتاب می‌بخشد. آنچه امثال کتاب مقدس را شهرت و محبوبیت بسیار بخشیده، بیانات نیرومند اما بس موجز آن است. همین ویژگی امثال، به خاطر سپردن و به کار بستن آنها را بسیار سهل و آسان می‌گرداند. یکی از تعالیم اصلی امثال این است که حکمت به تمامی هدیه‌ای است از جانب خدا. این حکمت برای زندگی روزمره انسان مشورت عملی به ارمغان می‌آورد که حیطه‌های مختلف زندگی او را همچون خانه، جامعه، سیاست، مدرسه و کار تحت تاثیر قرار می‌دهد. کتاب امثال همچنین از اهمیت عدل و انصاف ، فروتنی، وفاداری و رسیدگی به نیازمندان سخن می‌گوید. از آنجا که بیشتر مَثَل ها بس کوتاهند و مقصود خود را یک آیه بیان می‌کنند، بسیاری از آنها با امثال قبل و بعد خود ارتباطی ندارند. اما در برخی از قسمتهای کتاب امثال، موضوع واحدی دنبال شده است. برای مثال ، موضوع ۲۶: ۱ـ۱۲ این است که چگونه خود را ار حماقت به دور داریم. یا در امثال ۸ـ۹ ، حکمت به صورت زنیبه تصویر کشیده شده که آدمیان را پند می‌دهدتا از راههای جاهلانه خود بازگردند و حکیمانه زندگی کنند. کتاب امثال، درسهای عملی بسیار برای زندگی ما دارد و مطالعه و تامل در آن آدمی را از گنجینه گرانقدر حکمت الهی برخوردار میسازد.